Το Υπουργείο Εργασίας εξετάζει νέο τρόπο υπολογισμού του εφάπαξ, με στόχο την αύξηση του στο μέλλον.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Τα Νέα» η προτεινόμενη αλλαγή εστιάζει στην αναπροσαρμογή του τρόπου υπολογισμού του εφάπαξ, το οποίο αποτελεί αμιγώς εισφορές εργαζομένων και, ως εκ τούτου, δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό, αποφεύγοντας δημοσιονομικά ζητήματα.
Η μείωση του εφάπαξ παρατηρείται διαχρονικά σε όλα τα Ταμεία, καθώς οι αλλαγές στον υπολογισμό των ποσών που δικαιούνται οι συνταξιούχοι από το 2014 και μετά, έχουν μετατρέψει μέρος του εφάπαξ σε άτοκη επιστροφή εισφορών.
Η νέα πρόταση περιλαμβάνει την επέκταση της πενταετίας 2009-2013, που χρησιμοποιείται σήμερα για τον υπολογισμό του καλύτερου τμήματος του εφάπαξ, ώστε να καλύπτει την τελευταία πενταετία πριν από τη συνταξιοδότηση. Με τον τρόπο αυτό, οι υπολογισμοί θα αντικατοπτρίζουν περισσότερο την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης και θα αποδίδουν δικαιότερα τα ποσά στους δικαιούχους.
Το ζήτημα της αναπροσαρμογής του εφάπαξ βρίσκεται ήδη υπό εξέταση από αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες των Ταμείων Πρόνοιας του Δημοσίου. Η ανάγκη για αλλαγή προκύπτει καθώς ο διαχωρισμός του εφάπαξ σε δύο μέρη, ένα για τα έτη ασφάλισης έως το 2013 και ένα για τα έτη από το 2014 και μετά, έχει ημερομηνία λήξης. Με τον τρέχοντα τρόπο υπολογισμού, το εφάπαξ θα συνεχίσει να μειώνεται για όλο και περισσότερους ασφαλισμένους, οι οποίοι απομακρύνονται από την «καλή» πενταετία.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα νέα εφάπαξ έχουν υποστεί σημαντικές μειώσεις λόγω του νόμου 4387/2016. Σύμφωνα με τον νόμο αυτό, το εφάπαξ για τα ίδια έτη ασφάλισης μειώνεται κάθε χρόνο για όσους συνταξιοδοτούνται από 1ης Ιανουαρίου 2014 και μετά. Για να αντισταθμίσουν τις απώλειες, οι ασφαλισμένοι πρέπει να παραμείνουν στην εργασία περισσότερα χρόνια.
Εφάπαξ: Διπλός τρόπος υπολογισμού
Ειδικότερα, το εφάπαξ υπολογίζεται με διπλό τρόπο για όσους βγουν στη σύνταξη μέσα στο 2022. Για παράδειγμα, ένας υπάλληλος που το τρέχον έτος συμπληρώνει 36 χρόνια εργασίας θα λάβει εφάπαξ για τα 28 χρόνια με βάση τον παλιό τρόπο υπολογισμού. Για τα υπόλοιπα 8 χρόνια, από το 2014 και μετά, θα υπάρξει άτοκη επιστροφή εισφορών.
Η ανάγκη για μια πιο δίκαιη και βιώσιμη λύση καθιστά επιτακτική την αναθεώρηση του τρέχοντος τρόπου υπολογισμού του εφάπαξ, ώστε να διασφαλιστεί η δικαιοσύνη και η βιωσιμότητα των παροχών για τους ασφαλισμένους.
Το εφάπαξ είναι μειωμένο για τα έτη συνταξιοδότησης που συμπληρώνονται από την 1η Ιανουαρίου 2014 και μετά, λόγω του νόμου 4387/2016. Σύμφωνα με τον νόμο αυτό, οι εισφορές που καταβάλλονται από το 2014 και μετά στα Ταμεία Πρόνοιας του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα δεν έχουν ανταποδοτικότητα.
Με τη νέα μέθοδο υπολογισμού, ένας υπάλληλος που θα συνταξιοδοτηθεί το 2022 με 36 έτη υπηρεσίας θα λάβει το εφάπαξ σε δύο τμήματα. Το πρώτο τμήμα αφορά τα έτη έως το 2013 και υπολογίζεται με το 60% του μέσου όρου των μηνιαίων αποδοχών της πενταετίας 2009-2013, πολλαπλασιαζόμενο με τα έτη ασφάλισης έως το 2013. Το δεύτερο τμήμα αποτελεί την επιστροφή των εισφορών που καταβλήθηκαν από το 2014 έως το 2022, χωρίς τόκο.
Επισημαίνεται ότι το εφάπαξ καταβάλλεται στο ακέραιο χωρίς κρατήσεις, εκτός εάν υπάρχουν συγκεκριμένες οφειλές.
Οι περιπτώσεις παρακράτησης είναι οι εξής:
- Οφειλές στην Εφορία: Παρακρατείται μέχρι το 50% της παροχής.
- Δάνεια στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων: Παρακρατείται το ποσό που αναφέρεται στη σύμβαση χορήγησης του δανείου.
- Οφειλές εισφορών προς τον e-ΕΦΚΑ: Παρακρατείται το οφειλόμενο ποσό.