Σοκ αποτέλεσε για την Ουκρανία και για όλους όσοι την υποστηρίζουν «άνευ όρων» στον πόλεμο με τη Ρωσία, η απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης να τερματίσει την οικονομική και στρατιωτική βοήθεια προς το Κίεβο.
Ο Όλαφ Σολτς έλαβε την απόφαση να μπει βέτο στην υποστήριξη των Ουκρανών, με την αφαίρεση της σχετικής πρόβλεψης από τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό του επόμενου έτους.
Ο λόγος γι' αυτήν την απόφαση είναι η εξαιρετικά δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση, την οποία ο κυβερνητικός συνασπισμός του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), του Κόμματος των Πρασίνων και του Ελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (FDP) αγωνίζεται να «στρώσει» -μια επιχείρηση αρκετά δύσκολη, όπως αποδεικνύεται.
Ο υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντερ του νεοφιλελεύθερου FDP έγραψε σε επιστολή του προς τον υπουργό Άμυνας Μόρις Πιστόριους (SPD) και την υπουργό Εξωτερικών Αναλένα Μπέρμποκ (Πράσινοι) ότι «νέα μέτρα» που περιλαμβάνουν πληρωμές υποχρεώσεων (δάνεια), μπορούν να συμφωνηθούν μόνο εάν «έχει εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση».
Η Γερμανία είναι ο μεγαλύτερος στρατιωτικός χορηγός της Ουκρανίας μετά τις ΗΠΑ. Μέχρι στιγμής έχει διαθέσει 7,5 δισεκατομμύρια ευρώ (8,3 δισεκατομμύρια δολάρια) στον προϋπολογισμό του 2024 για την Ουκρανία και άλλα 4 δισεκατομμύρια ευρώ (4,4 δισεκατομμύρια δολάρια) για το 2025. Μετά από αυτό, δεν θα δοθούν άλλα χρήματα από τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό της Γερμανίας για την ενίσχυση του Κιέβου.
Από εκείνο το σημείο τα χρήματα αναμένεται να προέλθουν από μια νέα πηγή, όπως συμφωνήθηκε μεταξύ των εκπροσώπων των επτά μεγάλων δυτικών βιομηχανικών χωρών (G7) τον Ιούνιο. Στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής γνωστοποιήθηκε ότι μέχρι το τέλος του έτους, περίπου 50 δισεκατομμύρια ευρώ (55 δισεκατομμύρια δολάρια) πρόκειται να συγκεντρωθούν σε «πρόσθετα κεφάλαια» -όχι ως υποκατάστατο των εθνικών συνεισφορών.
Τα χρήματα αυτά θα βρεθούν -μεταξύ άλλων- από «παγωμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, στο πλαίσιο των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στη Μόσχα. Ωστόσο, δεν είναι ακόμη σαφές εάν και πότε θα προκύψουν τέτοια έσοδα, πόσα θα είναι και εάν μπορούν να χρησιμοποιηθούν με αυτόν τον τρόπο.
Οι διεθνείς διαπραγματεύσεις γι' αυτό συνεχίζονται. Η G7 είχε δηλώσει ρητά ότι αυτά τα κεφάλαια δεν επρόκειτο να υποκαταστήσουν τις εθνικές συνεισφορές στον αγώνα της Ουκρανίας. Ωστόσο, η Γερμανία φαίνεται ότι θα κάνει το... μετέωρο βήμα.
Γερμανία: Επίθεση από όλες τις πλευρές στην κυβέρνηση Σολτς
Η απόφαση που φέρεται να έχει λάβει η κυβέρνηση Σολτς και να δρομολογείται, προκάλεσε την επίθεση από όλο το πολιτικό φάσμα, εντός και εκτός Γερμανίας.
Το περιεχόμενο της επιστολής αποκαλύφθηκε για πρώτη φορά την Κυριακή 18 Αυγούστου από την εφημερίδα Frankfurter Allgemeine, η οποία ανέφερε ότι ο καγκελάριος ζήτησε από τον υπουργό Οικονομικών του να εκδώσει τη συγκεκριμένη οδηγία.
Πάντως, η γερμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε διορθωτικά τη Δευτέρα ότι οι ισχυρισμοί περί άμεσης περικοπής της βοήθειας είναι ανακριβείς, προσθέτοντας ότι οι συζητήσεις για τη χρηματοδότηση εξακολουθούν να βρίσκονται σε εξέλιξη.
Εν τω μεταξύ, ο Σολτς δέχεται αυξανόμενες πιέσεις για να κατευνάσει φωνές εντός του δικού του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD), οι οποίες ζητούν ειρήνη και επικρίνουν την περαιτέρω γερμανική εμπλοκή στον πόλεμο Ουκρανίας-Ρωσίας.
Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν και την οικονομία της χώρας. Οι μετοχές των γερμανικών αμυντικών εταιρειών βυθίστηκαν μετά την αποκάλυψη της επιστολής του Λίντνερ. Η Rheinmetall, η μεγαλύτερη κατασκευάστρια όπλων της χώρας, έκανε... βουτιά πάνω από 5% το πρωί, ενώ η Hensoldt, κατασκευάστρια ραντάρ για το σύστημα αεράμυνας Iris-T, υποχώρησε μέχρι και 7,6%.
Ο Σοσιαλδημοκράτης Μίκαελ Ροτ, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Μπούντεσταγκ, είπε ότι η απόφαση είναι ένα «μοιραίο σημάδι».
«Ο Ουκρανικός Στρατός επιστρέφει στην επίθεση για πρώτη φορά εδώ και μήνες. Η χώρα χρειάζεται τώρα την πλήρη υποστήριξη του πιο σημαντικού στρατιωτικού συμμάχου της στην Ευρώπη: της Γερμανίας», δήλωσε ο Ροτ τη Δευτέρα 19 Αυγούστου.
«Αντίθετα, η συζήτηση για τη μελλοντική χρηματοδότηση της στρατιωτικής βοήθειας μοιάζει με συγκαλυμμένη απόσυρση της Γερμανίας από την ευθύνη. Δεν μπορούμε να εξαρτήσουμε την ασφάλειά μας από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς».
Ο Ρόμπιν Βάγκενερ των Πράσινων, πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας Γερμανίας-Ουκρανίας, δήλωσε: «Μένει κανείς με την εντύπωση ότι θυσιάζουμε την ειρήνη και την ελευθερία για να γλιτώσουμε τα χρέη».
Κορυφαίοι Χριστιανοδημοκράτες πολιτικοί της αντιπολίτευσης επέκριναν -όπως φαντάζει λογικό- την κίνηση.
Ο Ρόντριχ Κιζεβέτερ, πρώην συνταγματάρχης και νυν μέλος της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, τόνισε ότι οι περιορισμοί «σημαίνουν πως de facto η Ουκρανία θα εγκαταλειφθεί». Όπως συμπλήρωσε με δηλώσεις του στο Tagesspiegel, «δεν ενεργεί έτσι κανένα ευρωπαϊκό κράτος που θέλει να αυτοαποκαλείται ηγετικό».
Γιατί η κυβέρνηση Σολτς «καίγεται» να κόψει τη χρηματοδότηση στην Ουκρανία
Σύμφωνα με την Deutsche Welle, η γερμανική κυβέρνηση θέλει να περιορίσει τη βοήθεια προς την Ουκρανία όχι μόνο λόγω του περιορισμένου προϋπολογισμού. Τον Σεπτέμβριο θα διεξαχθούν πολιτειακές εκλογές σε τρία κρατίδια της ανατολικής Γερμανίας: τη Σαξονία, τη Θουριγγία και το Βραδεμβούργο.
Οι δημοσκοπήσεις προβλέπουν καλά αποτελέσματα τόσο για την ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) όσο και την αριστερή Συμμαχία Sahra Wagenknecht (BSW), οι οποίες επιθυμούν να τερματιστεί η υποστήριξη προς την Ουκρανία και είναι υπέρ της συμφιλίωσης με τη Ρωσία.
Μετά τον αρχικό σάλο για τη μείωση της βοήθειας προς την Ουκρανία, η γερμανική κυβέρνηση προσπαθεί τώρα να μετριάσει τη ζημιά.
«Ο καγκελάριος θα κρατήσει τον λόγο του ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία θα συνεχιστεί για όσο χρειαστεί και ότι κανείς, ειδικά όχι ο Ρώσος πρόεδρος (Βλαντιμίρ Πούτιν), δεν μπορεί να βασίζεται στο ότι θα τα παρατήσουμε», δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Βόλφγκανγκ Μπύχνερ.