Θα μπορούσε να είναι οι πρώτες σπίθες μιας φωτιάς. Ή κάποιος που σηκώνει ένα όπλο. Ή ένα όχημα που μπαίνει σε μια περιοχή που απαγορεύεται η κυκλοφορία. Θα μπορούσε ακόμη και να είναι μια επιθετική κίνηση μιας ομάδας ατόμων. Οποιαδήποτε πιθανή απειλή βρίσκεται υπό το μάτι του «μεγάλου αδελφού» στο Παρίσι και η τεχνητή νοημοσύνη θα ειδοποιήσει άμεσα τις γαλλικές αρχές που βρίσκονται σε επιφυλακή για τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
Εν τω μεταξυ οι Παριζιάνοι εμφανίζονται εξοργισμένοι με τα πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας. Τεράστιες περιοχές έχουν αποκλειστεί και οι κάτοικοι της γαλλικής πρωτεύουσας δηλώνουν πως νιώθουν σαν «φυλακισμένοι».
Ο «μεγάλος αδελφός»
Αν και η γαλλική νομοθεσία απαγορεύει θεωρητικά τη χρήση της τεχνολογίας αναγνώρισης προσώπου και ανάλυσης βιομετρικών δεδομένων, κάμερες ασφαλείας με συστήματα τεχνητής νοημοσύνης έχουν τοποθετηθεί σε πολλά σημεία στη γαλλική πρωτεύουσας που φιλοξενεί το κορυφαίο αθλητικό γεγονός στον κόσμο από τις 26 Ιουλίου έως τις 11 Αυγούστου και ένα λογισμικό AI χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό κάθε προβλήματος σε πραγματικό χρόνο.
Οι γαλλικές αρχές ισχυρίζονται πως η τεχνητή νοημοσύνη δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση συγκεκριμένων ατόμων και πως η εγκατάσταση των συστημάτων περιορίζεται σε χώρους που έχουν ενδιαφέρον για την ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Ωστόσο οργανώσεις δικαιωμάτων διαμαρτύρονται εκφράζονται φόβους πως τα συστήματα που έχουν εγκατασταθεί θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και στο μέλλον για παραβίαση των πολιτικών ελευθεριών.
Ο Mathieu Zagrodzki, ειδικός σε θέματα ασφάλειας στο CESDIP, ένα ερευνητικό κέντρο ποινικής δικαιοσύνης στο Πανεπιστήμιο των Βερσαλλιών, είπε ότι οι κάμερες ΑΙ θα παρακολουθούν τις κινήσεις του πλήθους, τις ύποπτες αποσκευές και - το πιο αμφιλεγόμενο γιατί εγείρει ερωτήματα σχετικά με το είδος της συμπεριφοράς που θεωρείται «φυσιολογική» - κάθε τι το οποίο χαρακτήρισε ως «ασυνήθιστο μοτίβπ» δραστηριότητας.
«Εάν, για παράδειγμα, υπάρχει μια γραμμή που κινείται προς μία κατεύθυνση και υπάρχει ένα άτομο που κινείται προς την αντίθετη, αυτό είναι ένα ασυνήθιστο μοτίβο. Ή ίσως υπάρχει ένα άτομο που πηγαίνει εμπρός και πίσω. Ή στέκεται σε μια τοποθεσία για αρκετή ώρα», σημείωσε ο Zagrodzki, ο οποίος επίσης ενεργεί ως σύμβουλος της γαλλικής αστυνομίας.
«Ομοίως», πρόσθεσε, «εάν υπάρξει καβγάς ή κάτι τέτοιο, αυτό θα δημιουργήσει έναν συναγερμό που θα τραβήξει την προσοχή οποιουδήποτε ελέγχει μία από αυτές τις κάμερες τεχνητής νοημοσύνης», ώστε να αξιολογείται η σημασία των περιστατικών.
H Camille Chaize, εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών της Γαλλίας, είπε ότι η γαλλική νομοθεσία επιτρέπει στην αστυνομία να «πειραματιστεί» με την παρακολούθηση της τεχνητής νοημοσύνης. Όπως ανέφερε στο USA TODAY ο νόμος επιτρέπει στις αρχές να χρησιμοποιούν τις κάμερες AI για να παρακολουθούν οκτώ «συγκεκριμένα συμβάντα». Αυτά περιλαμβάνουν πυρκαγιές, εάν κάποιος φαίνεται να έχει όπλο και εάν ένα όχημα εντοπιστεί να πηγαίνει σε ζώνη απαγορευμένη για την κυκλοφορία. «Μας δίνει τη δυνατότητα να εντοπίσουμε πιθανά προβλήματα και να στείλουμε άμεσα δυνάμεις για να δούμε τι συμβαίνει», είπε η Chaize.
Επιχείρηση «Προστατέψτε το Παρίσι»
Σε κάθε περίπτωση, με ή χωρίς τεχνητή νοημοσύνη, το επιχειρησιακό σχέδιο ασφαλείας που στοχεύει κάθε απειλή, από πιθανή τρομοκρατική επίθεση μέχρι επεισόδια μεταξύ πολιτών και κλοπές. «Οι αρχές προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στην ασφάλεια των ανθρώπων και να κάνουν τους αγώνες διασκεδαστικούς και με εύκολη πρόσβαση», ανέφερε η Camille Chaize.
Το γαλλικό δίχτυ ασφαλείας περιλαμβάνει ειδικά αντιτρομοκρατικά μέτρα και μια ενισχυμένη νομοθεσία, αλλά και δεκάδες χιλιάδες επιπλέον αστυνομικούς και στρατιωτικούς (45.000 και 10.000 αντίστοιχα) και αυξημένες περιπολίες σε κεντρικά σημεία και τουριστικά αξιοθέατα του Παρισιού. «Είμαστε αρκετά ικανοποιημένοι με το πώς πάει μέχρι τώρα», είπε η Chaize.
Η Γαλλία έχει εξάλλου εφιαλτικές μνήμες από προηγούμενες πολύνεκρες τρομοκρατικές επιθέσεις. Το 2015 μέλη του ISIS σκότωσαν 150 ανθρώπους σε μια νύχτα σφαγής στη Γαλλική πρωτεύουσα. Τον επόμενο χρόνο περίπου 86 δολοφονήθηκαν στη Νίκαια, όταν ένας «μοναχικός λύκος», που επίσης ακολούθησε τα προστάγματα του ISIS, έριξε ένα φορτηγό σε ένα πλήθος στη Γαλλική Ριβιέρα.
Η «μήτρα των απειλών» που πρέπει να αντιμετωπιστούν σε μια τόσο μεγάλη αθλητική διοργάνωση – η τρομοκρατία, οι επεισοδιακές διαμαρτυρίες ακόμη και οι κυβερνοεπιθέσεις – είναι τομείς που «οι γαλλικές αρχές γνωρίζουν καλά», δήλωσε στο USA TODAY ένας αξιωματούχος ασφαλείας των ΗΠΑ. «Αλλά με τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων οι απειλές αυτές γίνονται άλλης κλίμακας και υπάρχουν τόσα πολλά που πρέπει να προστατεύσεις», συμπλήρωσε.
ΗΓαλλία βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού τρομοκρατικής απειλής από τον Οκτώβριο του 2023 όταν ένας Γάλλος υπήκοος, με δεσμούς με την ισλαμιστική τρομοκρατία δολοφόνησε έναν δάσκαλο στη βόρεια πόλη Arras. Έκτοτε υπήρξαν κι άλλα περιστατικά με δράστες ή ύποπτους που διατήρησαν τον συναγερμό. Όμως το σχέδιο ασφάλειας του Παρισιού είναι κάτι τελείως διαφορετικό και η επιχείρηση που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία της χώρας.
Με τα βλέμματα όλου του κόσμου στραμμένα στο Παρίσι, οι γαλλικές αρχές συνδυάζουν την εμπειρία τους με τα πιο προηγμένα συστήματα ασφαλείας. Μέχρι την τελετή έναρξης εκτιμάται πως πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι θα έχουν ελεγχθεί για τυχόν διασυνδέσεις με τον ισλαμιστικό εξτρεμισμό ή τον ακροδεξιό ή τον ακροαριστερο ριζοσπαστισμό, όπως αναφέρουν γαλλικές πηγές.
Στην τελετή έναρξης, τα σκάφη που θα μεταφέρουν τους αθλητές στον Σηκουάνα, θα συνοδεύονται από τουλάχιστον 35 σκάφη των υπηρεσιών ασφαλείας. Ελεύθεροι σκοπευτές της αστυνομίας και του στρατού θα παρακολουθούν τη εκδήλωση, ενώ καθημερινά, σύμφωνα με επίσημες δηλώσεις, αναχαιτίζονται κατά μέσο όρο έξι drones πάνω από Ολυμπιακούς χώρους.
Αυτό δεν σημαίνει πως αφορούσαν σχεδιαζόμενες επιθέσεις, αλλά τίποτα δεν μπορεί να πετάξει πάνω από το Παρίσι χωρίς ειδική άδεια. Μαχητικά αεροσκάφη Rafale, πτήσεις επιτήρησης AWACS, μη επανδρωμένα αεροσκάφη επιτήρησης Reaper και ελικόπτερα με ελεύθερους σκοπευτές υψηλού επιπέδου θα περιπολούν στον ουρανό του Παρισιού σε όλη τη διάρκεια της διοργάνωσης.
Ταυτόχρονα ηλεκτρονικά συστήματα ασφαλείας βρίσκονται σε ετοιμότητα για να αποτρέψουν μια πιθανή κυβερνοεπίθεση που θα έχει ως στόχο την πρόκληση χάους και οι διαμαρτυρίες πολιτών και ακτιβιστών περιορίζονται σε ειδικά καθορισμένες ζώνες. Τουλάχιστον αυτό έχουν σχεδιάσει οι αρχές.
Οργή από τους κατοίκους και επιχειρηματίες - «Νιώθουμε σαν φυλακισμένοι»
Οι αντιδράσεις για τα πρωτοφανή μέτρα ασφαλείας και τους περιορισμούς έχουν ήδη προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις στους κατοίκους του Παρισιού. Το Politico σχολιάζει πως οι Παριζιάνοι έχουν πάρει ήδη το «χρυσό μετάλλιο στη γκρίνια», καθώς μεγάλες λεωφόροι του Παρισιού, εμβληματικά μνημεία και πολυσύχναστα καφέ έχουν μετατραπεί σε απαγορευμένες ζώνες.
Οι περισσότερες γέφυρες που συνδέουν τις δύο πλευρές του Σηκουάνα έχουν κλείσει και η πρόσβαση στο κέντρο της γαλλικής πρωτεύουσας έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό. Οι αρχές έχουν αποκλείσει μια μεγάλη περιοχή κοντά στον ποταμό που περιλαμβάνει το Λούβρο, την Παναγία των Παρισίων και τον Πύργο του Άιφελ και η πρόσβαση σε αυτήν είναι δυνατή μόνο με την επίδειξη ενός ειδικού κωδικού QR που χορηγείται στους κατοίκους, σε όσους εργάζονται εκεί ή σε όσους έχουν κάνει εκ των προτέρων κράτηση για πρόσβαση σε μουσεία και εστιατόρια.
Οι αποκλεισμοί φαίνεται ότι δημιουργούν προβλήματα και σε καταστήματα και εστιατόρια. «Το Παρίσι είναι άδειο», δήλωσε ο διευθυντής ενός βιβλιοπωλείου κοντά στο Palais Royal. Η UMIH, μια οργάνωση που εκπροσωπεί τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια, δήλωσε ότι τα εστιατόρια και οι καφετέριες στις «αποκλεισμένες» περιοχές χάνουν έως και το 60% του τζίρου τους. Οι γαλλικές αρχές υποσχέθηκαν να αντισταθμίσουν μέρος αυτών των απωλειών αλλά οι αιτήσεις αποζημίωσης θα εξεταστούν αργότερα από ειδική επιτροπή.
Ο Αμπντελκαμπέρ, ένας οδηγός ταξί που σταθμεύει λίγα μέτρα μακριά από την γκρίζα ζώνη, δήλωσε ότι έχασε περισσότερο από το ήμισυ των συνήθων εσόδων του. «Είναι ανυπόφορο, νιώθουμε σαν φυλακισμένοι», είπε. «Όλα έχουν οργανωθεί πολύ άσχημα» πρόσθεσε έξαλλος.
Και το «θετικό» των Ολυμπιακών Αγώνων
Υπάρχει ωστόσο και ένα «θετικό» για τις γαλλικές αρχές σχετικά με την κατάσταση ασφαλείας του Παρισιού. Το κοινό των Ολυμπιακών αγώνων δεν αξιολογείται ως «δύσκολο» στη διαχείρισή του.
«Δεν παίζει η Σερβία με την Αγγλία σε έναν αγώνα ποδοσφαίρου», σχολίασε με νόημα στο USA TODAY o Mathieu Zagrodzki, αναφερόμενος στη φήμη των χούλιγκαν των δύο εθνικών ομάδων. «Είναι ένα συγκαταβατικό πλήθος. Οικογένειες. Άνθρωποι που θέλουν να δουν το Παρίσι. Δεν νομίζω ότι οι οπαδοί της βουλγαρικής ολυμπιακής άρσης βαρών θα ψάχνουν να τσακωθούν με οπαδούς αυτού του αθλήματος από το Καζακστάν».