Μετά τη «φιλαναγνωσία» που έπεσε στα ΕΠΑΛ, οι υποψήφιοι των ΓΕΛ κλήθηκαν να γράψουν ένα άρθρο στην Έκθεση για τα ταξίδια, ως τρόπος ψυχικής εκτόνωσης και αναζωογόνησης.
Κατά τις πρώτες εκτιμήσεις των εκπαιδευτικών του ΟΕΦΕ, τα σημερινά θέματα στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας δεν παρουσιάζουν δυσκολίες για τον μαθητή που έχει προετοιμαστεί.
Τα κείμενα πάνω στα οποία εξετάστηκαν οι υποψήφιοι ήταν ένα απόσπασμα από το βιβλίο « Ταξιδεύοντας», του Νίκου Καζαντζάκη, στο οποίο είχε διατηρηθεί η γλωσσική ιδιοτυπία του κειμένου, το ποίημα «Το ταξίδι» του Κωστή Παλαμά και ένα κείμενο της Ηλέκτρας Χατζηδημητρίου (12-08-2016), ελαφρώς διασκευασμένο για τις ανάγκες της εξέτασης. Το συγκεκριμένο κείμενο αντλήθηκε από το Διαδίκτυο.
Οι υποψήφιοι κλήθηκαν να γράψουν ένα άρθρο 350-400 λέξεων, που θα δημοσιευτεί στην ιστοσελίδα του σχολείου τους σχετικά με τους τρόπους που επιλέγουν, για να αναζητήσουν την προσωπική τους ηρεμία και ισορροπία.
Το Φροντιστήριο ΝΕΟ και το iEidiseis σάς παρουσιάζουν τις απαντήσεις στα θέματα που έπεσαν στη Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία, αλλά και μια πρόταση για το ποια θα έπρεπε να είναι η σωστή προσέγγιση της έκθεσης.
Οι απαντήσεις στα θέματα της Νεοελληνικής Γλώσσας:
ΘΕΜΑ Α
Το συγκεκριμένο κείμενο αναφέρεται στην προσφορά των ταξιδιών στον άνθρωπο. Αρχικά, συμβάλλουν στη δημιουργία αναμνήσεων και λειτουργούν ως ένα ξεχωριστό μέσο ανάπτυξης ,
πληρότητας και ευτυχίας σε πνευματικό, ψυχαγωγικό και βιολογικό επίπεδο . Ιδιαίτερα σήμερα λειτουργούν ως αντιστάθμισμα των απαιτητικών και ψυχοφθόρων ρυθμών ζωής και ευκαιρία για χαλάρωση, αλλά και ενδοσκόπηση. Τέλος , χάρη στη γνωριμία με διαφορετικούς λαούς και πολιτισμούς, συντελούν στην παίδευση και πνευματική ανανέωση του ατόμου.
ΘΕΜΑ Β
Β1.
1 β
2β
3α
4α
5γ
Β2 α)
Πρόθεση της συντάκτριας είναι να πείσει σχετικά με την αξία των ταξιδιών ,τα οποία
μπορούν να χαρίσουν πολύτιμες και ανεξίτηλες στιγμές στην μνήμη των ατόμων. Προκειμένου να εξυπηρετήσει την πρόθεσή της αναπτύσσει την παράγραφο με την μέθοδο της αιτιολόγησης. Είναι χαρακτηριστική η χρήση της διαρθρωτικής
λέξης ΄΄ γιατί΄΄. Συγκεκριμένα αιτιολογεί την άποψη της ισχυριζόμενη πως μέσω των ταξιδιών το άτομο αποκομίζει οφέλη ψυχικά και πνευματικά τα οποία τον οδηγούν στην ολοκλήρωση και κατεπέκταση στην ευτυχία. Το ταξίδι προσφέρει οφέλη πνευματικά για όσους επιθυμούν την γνώση αλλά και γενικότερα διασκέδαση και σωματική και ψυχική υγεία.
ΘΕΜΑ Δ
Η «δύναμη» των ταξιδιών
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Ο περισσότεροι άνθρωποι λατρεύουν τα ταξίδια. Άλλοι τα θεωρούν μία μικρή ανάπαυλα από τη δύσκολη καθημερινότητα και άλλοι ως ευκαιρία για να αποκομίσουν πλήθος εμπειριών. Δεν είναι λίγοι αυτοί που αποταμιεύουν χρήματα κατά τη διάρκεια της χρονιάς για να περάσουν τις διακοπές τους σε ένα παραθαλάσσιο, πεδινό ή ορεινό θέρετρο της χώρας τους, ενώ άλλοι επιλέγουν να ταξιδέψουν σε μέρη του εξωτερικού. Όποιος κι αν είναι ο προορισμός, ένα είναι σίγουρο: το ταξίδι, ως βιωματική εμπειρία, προσφέρει στο άτομο πλήθος ωφελειών. Ωστόσο, εκτός από τα ταξίδια υπάρχουν και άλλοι τρόποι να εξασφαλίσουμε την προσωπική μας ισορροπία και ηρεμία,
ΚΥΡΙΟ ΜΕΡΟΣ
Α΄ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ
(Οι μαθητές μπορούν να συμφωνήσουν ή να διαφωνήσουν με τη θέση της συντάκτριας. Στην πρώτη περίπτωση, μπορούν να αναφερθούν στα παρακάτω οφέλη που μπορεί να αποκομίσει το άτομο από τα ταξίδια).
Οφέλη των ταξιδιών:
Με τα ταξίδια, ο άνθρωπος γίνεται κοσμοπολίτης. Δεν περιορίζεται στα στενά όρια της χώρας του, αλλά γίνεται
πλέον «πολίτης του κόσμου». Αυτό σημαίνει ότι έρχεται σε επαφή με άλλους λαούς, γεγονός που τον βοηθάει:
• Να αλλάξει οπτική. Το άτομο έρχεται σε επαφή με νέες, διαφορετικές εικόνες και πληροφορίες. Συναντά ανθρώπους με διαφορετικές πεποιθήσεις και απόψεις, γεγονός που μπορεί να τον οδηγήσει να αλλάξει τον
τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς του.
• Να διευρύνει τους πνευματικούς του ορίζοντες και να αποκτήσει καινούριες γνώσεις, να ανταλλάξει ιδέες και να προχωρήσει σε μία υγιή και γόνιμη επικοινωνία με πολίτες άλλων χωρών
Να μάθει την κουλτούρα και τον πολιτισμό των άλλων λαών, εντοπίζοντας παράλληλα τις ομοιότητες και τις διαφορές με τον δικό του πολιτισμό. Συμβάλλουν, έτσι, τα ταξίδια στην άρση των στερεοτύπων και των προκαταλήψεων, στην καταπολέμηση του ρατσισμού, στην ενίσχυση του διεθνισμού και στην επικράτηση της διακρατικής ειρήνης και συνεργασίας.
• Να διευρύνει το λεξιλόγιο του και να εξασκηθεί στη γνώση μίας ξένης γλώσσας. Η γλωσσομάθεια, εξάλλου, μπορεί να βελτιώσει τις νοητικές ικανότητες και τη μνήμη μας.
• Να αναπτύξει τη δημιουργικότητα και τη φαντασία του, αφού τα ταξίδια μας δίνουν κίνητρα και έμπνευση.
Επιπλέον, τα ταξίδια:
• Συμβάλλουν στη μείωση του άγχους και βελτιώνουν τη ψυχική και συναισθηματική μας διάθεση.
• Μας βοηθούν να συνειδητοποιήσουμε πόσο τυχεροί είμαστε και να αισθανθούμε ευγνωμοσύνη.
Β΄ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ
Προσωπικοί τρόποι εκτόνωσης:
• Ταξίδια
• Ανάγνωση βιβλίων
• Ενασχόληση με τον αθλητισμό
• Ενασχόληση με τις τέχνες (ζωγραφική, θέατρο, κινηματογράφος, μουσική, χορός κ.ά.), συμμετοχή σε
καλλιτεχνικά δρώμενα και επισκέψεις σε αντίστοιχους χώρους
• Βόλτες με φίλους
• Συζητήσεις με αγαπημένα πρόσωπα
• Περιήγηση στο διαδίκτυο
• Επαφή με τη φύση, τα ζώα
• Εθελοντισμός
(Οι μαθητές / μαθήτριες μπορούν να αναφέρουν κι άλλους προσωπικούς τρόπους εκτόνωσης, που τους προσφέρουν γαλήνη και ηρεμία, αιτιολογώντας την επιλογή τους)
ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Συμπερασματικά, τα ταξίδια συμβάλλουν στην ευημερία μας, αφού μας δίνουν την ευκαιρία να απομακρυνθούμε για λίγο από τις στρεσογόνες καταστάσεις της ζωής και να βιώσουμε πρωτόγνωρα συναισθήματα και εμπειρίες.
Αποτελούν τρόπο εκτόνωσης του σύγχρονου – και όχι μόνο ανθρώπου – από τα δύσκολα κοινωνικοοικονομικά αλλά και παγκόσμια προβλήματα. Ωστόσο, επειδή δεν υπάρχει πάντα η δυνατότητα να ταξιδέψουμε, μπορούμε να αναζητήσουμε κι άλλους τρόπους φυγής από την πραγματικότητα. Άλλωστε, σύμφωνα με τον Πεσσόα, «τα ταξίδια είναι οι ίδιοι οι ταξιδιώτες…».
- Δείτε ΕΔΩ τα θέματα που έπεσαν σήμερα
Το κείμενο της Ηλέκτρας Χατζηδημητρίου:
Η αξία του «ταξιδεύειν»
Πολλές φορές αναρωτιόμαστε ποιο είναι το πολυτιμότερο συστατικό της ευτυχίας, η πεμπτουσία* της ζωής που αξίζει να παλέψουμε για να κατακτήσουμε, έτσι ώστε να φτάσουμε έστω κι ένα βήμα πιο κοντά στην πολυπόθητη ευδαιμονία. Αν και η ευτυχία είναι κάτι εντελώς υποκειμενικό για τον κάθε άνθρωπο, οι περισσότεροι τουλάχιστον από εμάς θα συμφωνούσαμε πως ευτυχία είναι αδιαμφισβήτητα μια ευρεία συλλογή στιγμώνꞏ στιγμών ιδιαίτερων και ξεχωριστών για τον καθένα από εμάς.
Πολύτιμες και ανεξίτηλες στη μνήμη στιγμές μπορούν να μας χαρίσουν πολλά και διαφορετικά πράγματα στη ζωή. Ένα από αυτά είναι και τα ταξίδια. Η αξία των ταξιδιών είναι από κάθε άποψη ανεκτίμητη. Κι αυτό, γιατί τα ταξίδια έχουν το μοναδικό χάρισμα να συνδυάζουν όλα αυτά τα συστατικά στοιχεία που χρειάζεται πραγματικά ο άνθρωπος προκειμένου να εξελιχθεί πνευματικά και ψυχικά, να ολοκληρωθεί και τελικά να ευτυχήσει.Πνευματικές κατακτήσεις για όσους «ορέγονται φύσει του ειδέναι»**, απεριόριστη ψυχαγωγία, αλλά και ψυχική και σωματική υγεία είναι τα οφέλη που μπορεί κανείς να αποκομίσει από ένα απλό ταξίδι.
Καλώς ή κακώς, ζούμε σε μια εποχή που η καθημερινότητα απαιτεί από εμάς μεγάλα ποσά ενέργειας και ψυχικών αποθεμάτων, προκειμένου να αντεπεξέλθουμε επιτυχώς στους ταχείς και άκρως πιεστικούς και απαιτητικούς ρυθμούς ζωής. Μέσα, λοιπόν, σ’ αυτόν τον κυκεώνα των αλλεπάλληλων υποχρεώσεων και δυσκολιών, συχνά παρασυρόμαστε από τη ρουτίνα της καθημερινότητας και λησμονούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας ένα πολύτιμο δώρο: στιγμές προσωπικής ηρεμίας και ικανοποίησης.
Τα ταξίδια είναι μια ευκαιρία για φυγή από την, πολλές φορές, πληκτική και αγχογόνο πραγματικότητα, αλλά και ένας τρόπος για μια καλύτερη γνωριμία με τον ίδιο σου τον εαυτό και τα «θέλω» του. Η αλλαγή παραστάσεων σε συνδυασμό με τη συσσώρευση καινούριων εμπειριών και αναμνήσεων στην παρακαταθήκη του καθενός, καθιστά τα ταξίδια τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο ψυχικής εκτόνωσης και αναζωογόνησης του κάθε ανθρώπου.
Ακόμη, ο συγχρωτισμός ανθρώπων ενδεχομένως διαφορετικής εθνικής προέλευσης και κουλτούρας, σε συνδυασμό με την πνευματική μέθεξη*** με τον πολιτισμό του τόπου που επισκέπτεται κανείς, συμβάλλουν στην ευρύτερη μόρφωση του ανθρώπου, τη διεύρυνση των πνευματικών του οριζόντων, καθώς και τη γνώση και υιοθέτηση νέων τρόπων ζωής και σκέψης.
Επιπλέον, μέσα από τη διάδοση και ανταλλαγή ιδεών που παρέχουν τα ταξίδια, μπορεί να επιτευχθεί μια γόνιμη και υγιής επικοινωνία και γνωριμία διαφορετικών λαών. Το τελευταίο μπορεί να αποτελέσει σπουδαίο επίτευγμα στην προσπάθεια της ανθρωπότητας για την άρση των εθνικιστικών προκαταλήψεων, τον περιορισμό του ρατσισμού και την επικράτηση της διακρατικής ειρήνης και συνεργασίας.
Συμπερασματικά, διαφαίνεται πως τα ταξίδια δεν είναι κάτι απλό… Στην πραγματικότητα, αυτές οι μικρές αποδράσεις από την καθημερινότητα κρύβουν πολλά περισσότερα. Είναι μία από τις λίγες μορφές πραγματικής ψυχαγωγίας, που συνδυάζει με τον ωραιότερο δυνατό τρόπο τη γνώση με τη διασκέδαση και που αποτελεί μια αστείρευτη πηγή πολύτιμων και αξέχαστων αναμνήσεων και εμπειριών.
* πεμπτουσία: ουσιωδέστερο περιεχόμενο
** «ορέγονται φύσει του ειδέναι»: φράση του Αριστοτέλη που δηλώνει την επιθυμία του ανθρώπου να μαθαίνει *** μέθεξη: συμμετοχή, επικοινωνία, επαφή
[Κείμενο της Ηλέκτρας Χατζηδημητρίου, από το διαδίκτυο 12-08-2016, ελαφρώς διασκευασμένο για τις ανάγκες της εξέτασης].